Tôi nghĩ một kế toán góp ý mà giám đốc không nghe thì phần lỗi thường nằm ở cách nói nhiều hơn là ở cái tai của sếp.
Tôi từng đặt câu hỏi tình huống này cho mọi người, nếu kế toán đề xuất mà giám đốc không nghe thì xử lý thế nào cho tinh tế, và đây cũng chẳng phải lần đầu tôi nhắc đến nó. Cách mà nhiều kế toán nghĩ đến đầu tiên là gửi email cho có bằng chứng, nhắc đi nhắc lại, căng hơn nữa thì đưa giấy bắt sếp ký xác nhận là đã được cảnh báo.
Thật ra cách ấy đúng về giấy tờ nhưng sai về con người. Một giám đốc nhận email thứ ba về cùng một chuyện, rồi bị chìa tờ giấy bắt ký, thì cái cảm giác của ông ấy là đang bị chính nhân viên của mình dồn vào thế, mà đàn ông, nhất là đàn ông đã làm chủ, ghét nhất là bị dồn. Ý kiến của bạn có đúng đến mấy thì lúc ấy cũng thành chuyện thể diện, và trong cuộc đấu thể diện với sếp thì kế toán chưa bao giờ thắng, có thắng thì cũng mất hòa khí cả phòng.
Cách khéo hơn, theo tôi, là đưa chuyện ấy ra buổi họp phòng định kỳ hằng tháng. Ở đó các vấn đề nội bộ được nêu ra công khai, bạn trình bày phòng đang vướng ở đâu kèm phương án xử lý và lý do cụ thể, có người ghi biên bản họp để lưu lại làm tài liệu. Điều cốt yếu là mời giám đốc dự họp với tư cách người đại diện chứng kiến. Sếp ngồi đó nghe cả phòng bàn, hiểu vấn đề trong cái khung của tập thể, ý kiến của bạn được nghe mà không ai phải đối mặt riêng với ai. Biên bản vẫn có, bằng chứng vẫn có, chỉ là nó không mang cái mùi phòng thủ của email thứ ba.
Cũng đừng bao giờ mở miệng kiểu "tôi đã nói mà anh không đồng ý". Câu ấy đúng, nhưng nói ra là đối đầu. Hãy lồng khuyến nghị của mình vào kết quả chung, đại loại "trong cuộc họp phòng mình đã bàn và thống nhất phương án như vậy, em mong hướng này sẽ ra kết quả tốt". Một câu như thế vừa đưa được quan điểm của bạn đi, vừa để sếp giữ được thể diện, mà thể diện của sếp giữ được thì về sau lời bạn nói mới có trọng lượng.
Khéo léo là một thứ nội lực chẳng ai sinh ra đã có, phải trui rèn qua vài lần va vấp với sếp mới thành.
Tôi biết có bạn sẽ bảo sao phải khéo với người sai, kế toán đúng thì cứ nói thẳng. Điều này nói ra có thể hơi khó nghe, nhưng đúng mà không ai nghe thì cũng như chưa nói, và việc của kế toán là làm cho cái đúng được nghe, đúng một mình thì để làm gì. Hãy nói cho đủ ý và ghi lại cho rõ ràng, đó là phần của bạn.
Còn quyết định cuối cùng thì nằm ở cấp trên và hoàn cảnh của doanh nghiệp, có những điều nằm ngoài tầm tay của chúng ta. Sếp nghe xong vẫn chọn cách khác thì cũng có cái lý của sếp, có khi là dòng tiền, có khi là một mối quan hệ mà kế toán không được biết. Bạn đã nói đủ mà vẫn giữ được hòa khí thì tâm thế cũng nhẹ, sau này có chuyện gì lương tri cũng chẳng cắn rứt.
Người xưa có câu duyên do trời, phận tại mình, kế toán góp ý mà giám đốc không lắng nghe cũng vậy thôi, nói cho khéo là phận của mình, còn nghe hay không là chuyện của trời và của sếp.