Bút toán thì ai cũng dạy bạn được, còn cái gốc kế toán thì chỉ có bạn tự xây lại được.
Rất nhiều bạn nhắn hỏi tôi nên học kế toán thế nào khi đã mất gốc, hoặc khi đang làm một việc khác rồi mới đem lòng thích kế toán. Phần đông các bạn muốn một con đường tắt, một khóa học ngắn ra làm được việc, một danh sách bút toán thuộc lòng là xong. Tôi nói thật, con đường ấy không có. Mất gốc là vì ở một thời điểm nào đó trong quá khứ bạn đã không theo kịp phần nền, và muốn sửa thì phải quay về đúng chỗ đó mà xây lên, yếu chỗ nào xây chỗ ấy, chứ xây từ ngọn xuống thì sớm muộn cũng đổ.
Thật ra cái nền của nghề này nằm gọn trong hai cuốn sách, Nguyên lý kế toán và Kế toán tài chính. Hãy tìm mua bản giấy, ra các trường đại học có tiếng về đào tạo kế toán mà mua, đừng đọc ebook, rồi cày cho nát hai cuốn ấy. Nghe thì quê mùa, nhưng tôi chưa thấy ai hiểu được vì sao một nghiệp vụ lại nợ bên này có bên kia mà bỏ qua được hai cuốn sách đó.
Chỉ có điều sách thì nằm yên, còn kiến thức chỉ thành của bạn khi bạn đem ra hạch toán. Hãy tập ghi sổ mỗi ngày, bắt đầu từ chính những bút toán trong sách, rồi đem ra hỏi đồng nghiệp, cãi nhau với họ về một bút toán lạ. Nhiều kế toán có kinh nghiệm hẳn hoi vẫn rụt rè trước một nghiệp vụ chưa gặp bao giờ, mà hạch toán chưa bao giờ là thứ chặn đường ai trong nghề này, cái chặn đường là sự rụt rè. Trong các buổi thảo luận cứ mạnh dạn nói ra cái mình đang nghĩ, sai thì người ta sửa cho, miễn là cãi với tinh thần cầu thị chứ không phải cãi cho thắng.
Đi làm rồi thì cái bạn cần thêm là một người dẫn đường. Chuyện này phụ thuộc nhiều vào phúc đức với cơ duyên của mỗi người, gặp được một người anh, người chị chịu chỉ cho mình thì con đường ngắn đi một nửa. Nhưng cơ duyên cũng phải có người đón, hãy chủ động ở lại sau giờ làm, xắn tay vào việc của đồng nghiệp mà không đợi họ mở lời, người ta thấy bạn chịu khó thì tự khắc người ta dạy.
Mà muốn làm được những việc ấy thì phải có kỷ luật. Lúc người khác xem phim, lướt TikTok thì bạn phải học, đơn giản vì trong quá khứ họ học thì bạn chơi, giờ là lúc trả nợ. Đổ nhiều mồ hôi trên thao trường thì bớt đổ máu ngoài chiến trường, mùa quyết toán đầu tiên của bạn sẽ là cái chiến trường ấy.
Có một câu tôi rất thích của Stephanie Macleod, người pha chế chính của hãng whisky Dewar's, đại ý rằng bạn không cần cố thích một loại whisky mà uống vào phải nhăn mặt, trên đời có một loại whisky dành riêng cho mỗi người, việc của mình là đi tìm ra nó. Đừng ép mình phải yêu kế toán bằng mọi giá. Kế toán không phải con đường duy nhất để thành công hay để có tiền sống, biết đâu một ngày bạn nhận ra mình hợp với một nghề khác. Có điều cái tinh thần chịu học, chịu cày ấy thì đi theo bạn sang nghề nào cũng dùng được.
Nếu bạn đã chọn kế toán là loại whisky của mình thì hãy quay về hai cuốn sách và tự xây lại cái gốc, vì chẳng ai xây hộ bạn được.