Hạch toán thì học được, vài năm làm kế toán tổng hợp là thạo, còn cái nhìn của một kế toán trưởng về dòng tiền và rủi ro thì không sách nào dạy cho xong.
Có một ngộ nhận khá phổ biến trong nghề, đó là cứ nghĩ kế toán trưởng là người hạch toán giỏi nhất phòng, nên khi viết CV ứng tuyển vị trí này thì nhiều bạn liệt kê một mạch nào là lập báo cáo tài chính, kê khai quyết toán thuế, đối chiếu công nợ, quản lý tài sản cố định. Đọc lên thì đầy đủ lắm, nhưng người tuyển dụng nhìn vào là biết ngay đây là CV của một kế toán tổng hợp đang muốn lên chức. Những việc ấy kế toán trưởng vẫn phải biết, phải soát được, nhưng đó là cái nền, là phần mà doanh nghiệp mặc định bạn đã có rồi.
Thật ra ở phần lớn doanh nghiệp vừa và nhỏ ở mình, kế toán trưởng còn kiêm luôn phần việc của một giám đốc tài chính, chỉ là không ai gọi tên như vậy. Giám đốc không hỏi kế toán trưởng bút toán này định khoản thế nào, giám đốc hỏi tháng sau có đủ tiền trả lương không, khách hàng kia nợ lâu như vậy thì có nên bán tiếp không.
Một doanh nghiệp có lãi mà thiếu tiền mặt vẫn có thể phá sản, câu này người làm kế toán trưởng phải thấm vào máu.
Chính vì thế mà kinh nghiệm thật của một kế toán trưởng nằm ở những chỗ ít người viết vào CV. Đó là lần bạn dựng được kế hoạch thu chi để công ty không bị hụt tiền giữa mùa nhập hàng, là lần bạn chỉ ra cho giám đốc thấy vay quá nhiều thì tiền lãi vay đang ăn hết lợi nhuận. Cũng là lần bạn thiết kế quy trình phê duyệt chi để từ đó không còn chuyện chi tiền trước, lấy chứng từ sau. Là lần đoàn thanh tra thuế xuống mà bạn có đủ hồ sơ, giải trình được từng con số, công ty không bị truy thu đồng nào. Những thứ ấy mới làm nên khí chất của một kế toán trưởng.
Tôi biết có bạn sẽ nghĩ, mình đang ở công ty nhỏ, có làm M&A hay định giá doanh nghiệp bao giờ đâu mà viết. Thì đừng viết. Bịa vào CV những việc mình chưa từng làm là tự đào hố cho mình, vào phỏng vấn người ta hỏi sâu hai câu là lộ, mà lộ rồi thì cái uy tín cũng mất theo luôn.
Cứ viết đúng những gì mình đã làm, nhưng viết bằng con mắt của kế toán trưởng, nghĩa là ghi rõ việc ấy giúp giám đốc quyết định cái gì, giúp công ty giữ được bao nhiêu tiền.
Còn những mảng mình chưa chạm tới như chuyển giá hay huy động vốn, thì cứ coi đó là chỗ mình phải học tiếp. Nghề kế toán trưởng là một con đường khảo luyện dài, mỗi doanh nghiệp đi qua là thêm một tầng nhãn quan, chẳng ai mới ngồi ghế mấy năm mà đủ hết.
Bài này tôi viết cho học viên W1 như phần hai của lời hứa trong lớp, phần một dành cho kế toán tổng hợp. CV của bạn đọc lên giống một kế toán tổng hợp giỏi hay một kế toán trưởng, bạn tự biết.