Tiền thì mất còn kiếm lại được, còn mười năm từ 25 đến 35 tuổi thì để trôi qua là không bao giờ lấy lại.
Mười năm nghe thì dài, nhưng ai đã qua rồi mới biết nó chỉ như một hơi thở sâu. Mới hôm nào còn là kế toán viên ngồi nhập chứng từ, loay hoay với cái tờ khai đầu tiên, quay đi quay lại đã thấy mình ngoài ba mươi, đã có người gọi bằng chị, bằng anh, mà trong tay vẫn chỉ có đúng chừng ấy nghề như năm thứ ba đi làm.
Thứ nhất là trong mười năm ấy bạn có những thứ mà không tiền nào mua được. Sức khỏe còn dồi dào, học cái gì cũng nhanh, quyết định cái gì cũng linh hoạt, và một trái tim còn đủ liều để thử. Bạn đủ lớn để hiểu trách nhiệm, nhưng chưa bị trói chặt bởi gánh nặng gia đình. Bạn có thể ngồi thêm vài tiếng mỗi tối để học thuế, đọc chuẩn mực, ôn chứng chỉ, làm thêm sổ sách cho một công ty nhỏ mà cơ thể chưa phản ứng dữ dội, trí nhớ còn sắc, năng lượng trong người như cục pin mới sạc đầy. Đó là cái vốn trời cho người trẻ, qua tuổi ấy thì có muốn cũng không còn nguyên như vậy.
Sau 35 tuổi, cánh cửa chưa đóng lại, bạn vẫn có thể học, vẫn có thể bứt lên. Chỉ có điều cách đi sẽ khác. Nhịp sống chậm lại một chút, bởi lúc ấy bên cạnh bạn có thêm bố mẹ và con cái cần bạn hơn, trách nhiệm cũng xếp hàng dài hơn. Một người 38 tuổi muốn đi học chứng chỉ kế toán trưởng vào buổi tối thì phải tính chuyện ai đón con, ai nấu cơm, còn người 26 tuổi thì chỉ cần xách cặp đi.
Tôi chưa bao giờ nói là muộn để bắt đầu. Nhưng nếu bạn bỏ qua giai đoạn sung sức nhất để đặt nền móng, sau này bạn sẽ phải đi đường vòng, hoặc phải trả giá cao hơn cho cùng một kết quả. Đường đời vốn đã gập ghềnh, nên nếu có thể thì hãy xây đoạn đầu cho thật chắc.
Bạn biết đấy, đời này chẳng chờ ai, bệnh tật đâu có đợi đến lúc già mới tới, công ty tái cấu trúc thì cắt luôn cả người giỏi, sếp cũ nghỉ thì chỗ ngồi của bạn cũng lung lay, còn cơ hội thì hiếm khi gõ cửa hai lần. Khi còn trẻ, còn thời gian để thử thì đừng trì hoãn, đừng để nỗi sợ thay đổi hay cái thói thích an toàn giữ chân bạn đứng yên ở một bàn làm việc suốt mười năm.
Với nghề kế toán thì nguyên tắc rất đơn giản. Có cơ hội học thêm thì học, được giao việc khó thì nhận, làm sai thì nhận để sửa, có dịp đổi môi trường để lớn lên thì đừng chần chừ. Một kế toán 28 tuổi xung phong nhận làm quyết toán cả năm, dù sai đôi chỗ, vẫn hơn một người cứ đợi được giao rồi mới làm. Vì khi bạn còn đang cân nhắc thì người khác đã bắt đầu.
Mười năm này không nhất thiết để bạn thành công rực rỡ, nó để bạn chuẩn bị đủ tốt cho cả quãng đường dài phía sau. Một kế toán trưởng vững nghề sau tuổi 40 hiếm khi là nhờ may mắn, phần nhiều là người đang nhận phần thưởng của những năm tháng đã nỗ lực đúng lúc, đúng cách, từng chịu khảo luyện từ hồi còn hàn vi.
Mười năm ấy trôi qua là hết, kể cả với những kế toán từng nghĩ tuổi trẻ của mình còn dài lắm.