Kế toán là người giữ nhịp cho doanh nghiệp đúng vào lúc dòng nước chính sách chảy xiết nhất.
Ai làm nghề này vài năm đều biết cái cảm giác ngồi trước màn hình chất đầy công văn, thông tư, nghị định mà thấy mình như đang đứng giữa một khúc sông chảy xiết, không biết nên bơi theo hướng nào. Vài năm gần đây mọi thứ đến dồn dập hơn hẳn, sáng đọc luật thì chiều đã có bản cập nhật, gõ chưa xong tờ khai thì biểu mẫu lại đổi, phần mềm hóa đơn vừa quen tay thì lại có quy định mới. Mỗi lần như thế doanh nghiệp lo một thì kế toán lo mười, vì một sai sót nhỏ trên tờ khai là tiền phạt kèm tiền chậm nộp, rồi sếp gọi lên hỏi vì sao.
Thật ra dòng nước xiết không đáng sợ bằng người bơi mà hoảng. Người đuối nước phần nhiều là người quẫy loạn, càng quẫy càng chìm. Nghề kế toán cũng thế, gặp văn bản mới mà cuống lên, đọc vội cái tiêu đề trên mạng rồi sửa sổ sách theo, thì chính mình kéo doanh nghiệp xuống nước. Người giữ được nhịp là người chịu ngồi đọc kỹ, đặt văn bản cũ cạnh văn bản mới, xem điều nào thay, điều nào còn, rồi mới đặt bút hạch toán.
Chỉ có điều cái nhịp ấy không ai nhìn thấy. Phía sau một tờ khai nộp đúng hạn là bao nhiêu đêm dò văn bản, đối chiếu từng hóa đơn, sửa từng lỗi vặt vãnh, mà sếp chỉ biết là "tháng này nộp rồi". Có lúc bạn thấy mình nhỏ bé lắm giữa rừng luật, một người làm công ăn lương, tháng nào cũng sợ sai. Nhưng nhìn rộng ra thì cả con thuyền doanh nghiệp đi được giữa dòng là nhờ có một người ngồi đếm nhịp tay chèo, và người đó là bạn.
Tôi tin những thay đổi liên tục này không sinh ra để làm khó ai. Hệ thống thuế đang chuyển gần hết sang điện tử, hóa đơn, tờ khai, chứng từ đều lên mạng, một guồng máy lớn như vậy khi chuyển mình thì giai đoạn đầu bao giờ cũng bề bộn. Mà bất kỳ sự phát triển nào cũng cần có người chịu đựng cái giai đoạn bề bộn ấy, ngồi gỡ rối từng văn bản, làm quen từng biểu mẫu mới. Không phải ai cũng đủ gan lỳ để làm việc đó mỗi ngày, vậy mà kế toán vẫn đang làm, lặng lẽ, chẳng ai trao giấy khen.
Hãy coi mỗi lần luật đổi là một lần khảo luyện. Kế toán nào đi qua vài đợt đổi luật lớn rồi thì nhãn quan khác hẳn, đọc một văn bản mới là biết ngay chỗ nào chạm tới sổ sách công ty mình, chỗ nào chỉ là sửa câu chữ. Con người ấy không còn sợ dòng nước nữa, vì họ đã học được cách bơi theo nó thay vì chống lại nó. Đừng ước luật đứng yên cho dễ làm, luật mà đứng yên mãi thì nghề này cũng chẳng cần đến người giỏi (và chắc tôi cũng thất nghiệp từ lâu).
Ở một tuổi nghề nào đó bạn sẽ hiểu, làm kế toán là giữ được cái đầu tỉnh khi áp lực dồn tới, là đọc văn bản bằng trách nhiệm chứ đừng đọc bằng nỗi sợ.
Phía trước còn nhiều thay đổi, nhưng phía sau doanh nghiệp vẫn có một người ngồi đó giữ nhịp. Sau tất cả những thông tư, mẫu biểu, deadline, có ngày bạn sẽ nhận ra mình đã đi qua một giai đoạn chuyển mình của đất nước mà không đứng ngoài. Trời đặt mỗi người vào đúng dòng nước mà người đó đủ sức bơi qua, và bạn được đặt vào nghề kế toán đúng lúc dòng nước chảy xiết nhất.