Có thể bạn không tin, nhưng người kế toán đáng lo nhất là người kế toán chẳng sợ gì cả.
Bạn biết đấy, có một nỗi sợ mà hầu hết người làm kế toán đều biết nhưng ít ai dám nói ra, đó là sợ mình đang hiểu sai mà không biết mình sai ở đâu. Cái sợ này khác với cái sợ của người chưa biết gì, nó là cái sợ của người biết một chút rồi mà vẫn không chắc phần mình biết có đúng hoàn toàn hay không, đọc thông tư thấy hiểu, hỏi ba nhóm Zalo lại ra ba câu trả lời. Đó là một loại lo âu rất riêng của người làm việc với con số, nơi sai một dấu phẩy có thể kéo theo cả chuỗi hệ quả, tờ khai sai rồi kéo sang tiền phạt chậm nộp.
Thật ra thì nỗi sợ ấy có nhiều tầng. Nhiều người sợ bị phát hiện là không đủ giỏi, sợ có ngày sếp hỏi một câu mình không trả lời được và cái vỏ bọc "người biết việc" vỡ ra trước cả phòng. Có người sợ bộ hồ sơ mình làm kỹ đến vậy mà kiểm toán vào vẫn tìm ra thứ gì đó mình bỏ sót. Cái sợ đó là dấu của một người nghiêm túc với nghề, chỉ là nó chưa được đặt đúng tên và chưa được nhìn nhận đúng mức, nên người ta cứ giấu nó đi như giấu một cái tật.
Còn một loại sợ ít người nhắc đến hơn, đó là sợ thay đổi. Luật thuế sửa, mẫu tờ khai đổi, phần mềm kế toán cập nhật, quy định mới ra liên tục, bạn phải học lại gần như từ đầu trong khi việc hằng ngày vẫn phải xong, chứng từ vẫn phải nhập, tờ khai vẫn phải nộp đúng hạn, và cái cảm giác bị bỏ lại phía sau đến rất nhanh. Bạn chẳng lười học đâu, chỉ là tốc độ thay đổi của nghề đôi khi nhanh hơn số giờ bạn có trong một ngày.
Người xưa kể rằng Socrates, một con người được coi là thông thái nhất thành Athens, lại nói mình chỉ biết một điều là mình chẳng biết gì cả. Cái sợ hiểu sai của kế toán cũng là thứ khiêm tốn ấy, người biết mình có thể sai thì mới chịu tra lại văn bản và chịu hỏi người đi trước. Ngược lại, kế toán nào tự tin là mình hiểu hết, luật mới ra không thèm đọc, gặp nghiệp vụ lạ cứ hạch toán theo thói quen, thì con người ấy mới là quả bom chậm nổ trong phòng tài chính, vì họ không nhìn thấy rủi ro đang ở ngay quanh mình.
Thế nên đừng vì những nỗi sợ đó mà nghĩ mình không hợp với nghề. Tôi nghĩ sợ mà vẫn học, không biết thì vẫn hỏi, đó mới là cái nội lực giữ một người đi được đường dài trong một nghề đòi hỏi chính xác như kế toán.
Có những nỗi sợ không cần xóa bỏ, chỉ cần được nhìn thấy và gọi đúng tên. Khi biết mình đang sợ điều gì thì bạn mới quyết được bước tiếp theo, sợ hiểu sai thì đi tra cho ra gốc, sợ thay đổi thì mỗi tuần dành vài buổi tối đọc văn bản mới, thay vì để nó thành tâm ma bào mòn sự tự tin của bạn từng ngày.
Hãy gọi tên nỗi sợ nghề kế toán mà bạn chưa dám nói với ai, rồi mở sổ ra làm tiếp.