Có một sự thật mà không phải ai đi phỏng vấn cũng hiểu, đó là thứ người ta nhớ về bạn sau buổi phỏng vấn là câu trả lời thật nhất, còn câu trả lời hay nhất thì bạn vừa ra khỏi phòng là họ quên.
Một cuộc phỏng vấn xét cho cùng cũng chỉ là một cuộc trò chuyện. Chuyên môn với kinh nghiệm thì ai vào được đến vòng này cũng có ít nhiều, hồ sơ đã lọc qua một lượt rồi, nên đến lúc ngồi đối diện nhau thì cái phân định người được chọn với người ra về tay trắng nằm ở chỗ khác.
Tôi hay ví mỗi câu bạn nói trong phòng phỏng vấn như một bút toán. Làm kế toán thì bút toán nào cũng phải có chứng từ gốc đi kèm, số đẹp đến mấy mà không có hóa đơn, không có hợp đồng thì kiểm toán hỏi một câu là đổ. Câu trả lời cũng vậy. Bạn nói mình thành thạo phần mềm này, nắm chắc quyết toán thuế kia, thì phía sau câu nói ấy phải có một việc thật bạn từng làm, kể ra được ngọn ngành. Người phỏng vấn kế toán thường là kế toán trưởng hoặc giám đốc tài chính, cả đời họ dò chứng từ, họ ngửi ra một câu nói không có chứng từ gốc nhanh hơn bạn tưởng nhiều.
Chỉ có điều nhiều bạn nghe chữ chân thành lại hiểu thành phải khai hết, đem hết thiếu sót, nhược điểm của mình bày ra bàn. Sai. Làm hồ sơ quyết toán có ai bê cả kho chứng từ ra cho cán bộ thuế đâu, người ta chỉ đưa đúng chứng từ cho đúng bút toán đang được hỏi. Chân thành là đưa con người thật của bạn ra theo cách tích cực nhất. Bạn chưa giỏi hết các phần mềm kế toán, nhưng bạn ham học, bạn từng tự mày mò một phần mềm mới trong vài tuần, thì hãy kể đúng như thế, nhà tuyển dụng thấy được cái ham học ấy là đủ.
Muốn vậy thì phải thành thật với chính mình trước. Mình mạnh ở đâu, mình thật sự muốn gì ở công việc này, hai câu đó phải tự trả lời ở nhà, chứ để đến lúc ngồi trước mặt người ta mới nghĩ thì câu nào nói ra cũng gồng.
Thật ra chân thành cũng khác với tùy tiện. Bạn vẫn phải tìm hiểu công ty và ôn lại chuyên môn, đó là khâu chuẩn bị chứng từ cho đủ. Cái khác là thay vì học thuộc những câu "đúng" để làm vừa lòng người hỏi, bạn nói những câu có thật trong đời mình. Một chuyện có thật, kể vụng một chút, như cái lần bạn ngồi dò một khoản chênh lệch trên sổ cái đến khuya mới ra, bao giờ cũng nặng ký hơn một bài phát biểu học thuộc lòng.
Và đừng ngồi đó với tâm thế của một người đang bị chấm điểm. Hãy coi người đối diện là người có thể sẽ cùng mình làm việc vài năm tới, hỏi họ về phòng kế toán, về cách công ty vận hành, được hỏi thì kể thật lý do vì sao mình theo nghề này. Người ta gặp cả trăm ứng viên, nhưng người họ nhớ là người đã thật sự nói chuyện với họ.
Sau cùng thì cái được lớn nhất của sự chân thành là bạn ra khỏi phòng phỏng vấn mà không phải tiếc. Đậu thì tốt, trượt thì coi như chưa có cơ duyên, công ty ấy không cần con người thật của bạn, vậy là bớt được một chỗ làm mà ngày nào cũng phải đóng kịch mới giữ được ghế.
Mong bạn lần tới bước vào phòng phỏng vấn kế toán, câu nào nói ra cũng có chứng từ gốc, và tìm được một nơi mà bạn không phải giấu con người mình đi mới ở lại được lâu.