Tôi viết bài này dành cho những kế toán đã có tuổi, đã làm nghề mười mấy hai chục năm, mà dạo gần đây đi xin việc chỉ nhận về những lời từ chối.
Có nơi bảo cần ứng viên trẻ trung, năng động hơn. Có nơi không nói thẳng, nhưng nhìn năm sinh trên hồ sơ là lo người này chắc không theo kịp phần mềm, lại khó bảo hơn đứa mới ra trường. Cảm giác ấy giống như cái đồng hồ treo tường lâu năm trong nhà bị tháo xuống thay bằng cái đồng hồ điện tử cho hợp mốt, dù kim của cái đồng hồ cũ vẫn chạy đúng từng giây. Tôi biết cái cảm giác bị gạt ra vì một con số trên giấy tờ nó ê chề thế nào, nhất là với một người cả đời coi con số là thứ phải tôn trọng.
Thật ra cái lỗi không nằm ở bạn. Một ông chủ doanh nghiệp nhỏ, nhất là người mới mở công ty vài năm, thường chưa từng trải qua một lần bị thanh tra thuế cho ra trò, chưa từng thấy một kế toán non tay để sổ sách rối đến mức phải thuê người dựng lại cả mấy năm. Người ta chưa mất tiền vì sai sót thì người ta chỉ nhìn thấy cái rẻ, cái nhanh, cái gõ phím thoăn thoắt của người trẻ. Còn cái cẩn trọng của một người từng đối chiếu sổ cái đến khuya chỉ vì lệch vài nghìn đồng, cái nhãn quan nhìn một tờ khai là biết chỗ nào sắp bị cán bộ thuế hỏi, thì không hiện lên được trên một tờ CV.
Bạn cứ hình dung một gốc cây cổ thụ. Gió đổi mùa thì cành non chao đảo trước, còn cả khu vườn đứng vững được là nhờ cái rễ ăn sâu bên dưới mà chẳng ai nhìn thấy. Trong nghề này, sự chính xác và đạo đức nghề nghiệp đo bằng số lần bạn dám nói "khoản này không đưa vào chi phí được" khi sếp đang muốn nghe điều ngược lại. Thứ đó chỉ thời gian mới bồi đắp được, và thời gian thì bạn có nhiều hơn người khác.
Thế nên đừng vì vài lời từ chối mà tự cho mình là hết thời. Vẫn có những doanh nghiệp cần sự ổn định, cần một người kiểm soát được rủi ro tài chính bằng con mắt của người từng trải, cần một kế toán hiểu con số ấy từ đâu ra chứ không chỉ biết nhập nó vào máy. Chỉ có điều những nơi đó ít đăng tin tuyển dụng ồn ào, họ tìm người qua giới thiệu, qua các nhóm nghề, qua một người quen nói "tôi biết một chị làm kỹ lắm".
Bạn đã đi qua bao nhiêu mùa quyết toán căng như dây đàn, bao nhiêu lần ngồi giải trình với cơ quan thuế mà vẫn giữ được sổ sách sạch sẽ. Một người như thế mà chịu dừng lại vì mấy cánh cửa chưa mở thì phí cả cái nội lực mình đã trui rèn bao năm.
Hãy cứ gõ tiếp. Nói ra điều này có thể hơi phũ, nhưng nếu bạn cũng chê phần mềm, cũng ngại học cái mới, thì người ta từ chối bạn cũng có cái lý của người ta. Còn nếu bạn chịu bỏ ra vài tuần làm quen lại với công cụ, thì tuổi nghề của bạn là cái người trẻ chưa có, mà muốn có cũng phải chờ mười mấy năm.
Bạn cũng không đơn độc. Còn có tôi, và còn cả một cộng đồng kế toán đang giúp nhau tìm việc, chỉ cần bạn còn cố gắng, còn giữ lại một chút hy vọng, thì chúng ta vẫn tìm được chỗ làm cho bạn.
Có câu được truyền rằng Chúa nói: "Ta sẽ cho ngươi tất cả những gì đẹp nhất mà ngươi muốn, nhưng trước đó ta phải làm cho ngươi thật mạnh mẽ." Những lời từ chối hôm nay, với một kế toán cũ, có lẽ cũng chỉ là trời đang thử lòng người trước khi mở cho một cánh cửa xứng đáng hơn.