Có thể bạn không tin, nhưng hiếm có nhà tuyển dụng tử tế nào đánh trượt một kế toán chỉ vì người đó chưa dùng qua phần mềm của công ty.
Làm nghề và đứng lớp nhiều năm, tôi nghe câu này nhiều đến mức thuộc lòng: "Em chưa dùng MISA bao giờ", "Em không rành FAST, Bravo thì có bị loại không anh?". Các bạn trẻ đi phỏng vấn mà cứ như đi thi bằng lái, tin rằng phần mềm là cái cửa, qua được nó là có việc, không qua được là về. Cái niềm tin ấy sai, và sai từ gốc, vì nó đặt cái công cụ lên trên cái nghề.
Thật ra phần mềm kế toán giống hệt cái điện thoại di động. Lúc mới cầm thì lóng ngóng, xài vài hôm là quen. Chuyển từ Android sang iPhone, từ Samsung sang Xiaomi, bạn bỡ ngỡ một chút với mấy cái nút, nhưng nhắn tin, gọi điện, chụp ảnh, lướt web thì có gì khác đâu, vì bạn hiểu cái điện thoại sinh ra để làm gì. Kế toán cũng vậy, nắm được bản chất nghiệp vụ và luồng đi của chứng từ thì phần mềm nào cũng chỉ là đồ phụ trợ.
Có một câu tôi nói với học viên hoài, đó là phần mềm kế toán không làm thay bạn, nó chỉ làm nhanh hơn bạn. Bạn nhập sai bản chất nghiệp vụ thì phần mềm vẫn chạy, vẫn ra báo cáo đẹp đẽ, nhưng sai từ định khoản, sai từ luồng chứng từ, và nó sai nhanh hơn hẳn lúc bạn làm tay. Cái máy không biết nghĩ, nó chỉ chạy theo đúng cái tư duy bạn đưa vào.
Chính vì thế mà một kế toán giỏi không lệ thuộc vào phần mềm. Đưa cho họ một file Excel trắng, thậm chí một tờ giấy, họ vẫn dựng ra được một bộ báo cáo tài chính có logic. Họ hiểu một nghiệp vụ phát sinh thì phân tích thế nào, định khoản ra sao, chứng từ đầu vào đầu ra kiểm soát ở đâu, số liệu xếp theo hệ thống tài khoản thế nào, các báo cáo móc nối với nhau ra sao. Hiểu đến chừng ấy thì dù chưa mở MISA lần nào, ngồi vài buổi là nắm được luồng vận hành, vì họ biết đích đến. Người biết đường thì đi xe máy hay ô tô cũng tới nơi, người không biết đường thì cho lái siêu xe vẫn lạc.
Thế nên khi đi phỏng vấn, đừng để nỗi lo về phần mềm đánh gục cái tâm thế của mình. Hãy nói thẳng: "Em chưa sử dụng phần mềm này, nhưng em hiểu cách tổ chức sổ sách, các phân hệ kế toán và cách xử lý dữ liệu. Em tin em làm quen được rất nhanh nếu được hướng dẫn." Người tuyển dụng nghe câu ấy sẽ biết bạn làm chủ được cái công cụ, còn câu "em rành MISA lắm" thì ai học vài buổi thực hành cũng nói được.
Người ta tuyển kế toán, chứ đâu có tuyển người biết click chuột theo hướng dẫn.
Hãy dành sức mà học cho kỹ đường đi nước bước của nghề, cái nội lực ấy mới theo bạn cả đời. Còn phần mềm thì đổi liên tục, MISA, FAST, Bravo, SAP, cả những phần mềm cây nhà lá vườn mỗi doanh nghiệp tự viết, hôm nay công ty dùng cái này, mai đổi chủ lại dùng cái khác, chạy theo nó thì chạy cả đời không hết.
Suy cho cùng, phần mềm kế toán chỉ là cái vỏ máy, còn bộ não là bạn, và bộ não thì mang sang công ty nào cũng dùng được.