facebook Tiktok youtube
    Trending
    • Bộ Tài Chính Chốt Hạ: Nghỉ Việc Rồi Mới Nhận Lương, Hợp Đồng Dài Mấy Cũng Bị Trừ 10%
    • Sổ BHXH, Thẻ BHYT Điện Tử Tự Gửi Về Email Từ 11/11/2026: Kế Toán Rà Lại Email Người Lao Động
    • Luật BHXH Sửa Đổi Từ 1/3/2027: Tháng Lẻ Được Dồn Sang Sau Tuổi Nghỉ Hưu
    • Tình Huống: Lãi Tỷ Giá Khi Nhà Máy Chưa Chạy, Nộp Thuế Ngay Hay Chờ 5 Năm?
    • Tình Huống: Khách Nợ Quá Hạn, Trích Dự Phòng Năm 2026 Sao Cho Được Trừ Thuế?
    • Chính Thức Thêm 2 Ngày Nghỉ Lễ 27/7 Và 24/11: Mỗi Năm Nghỉ 13 Ngày
    • Quốc Hội Thông Qua Luật Đất Đai Sửa Đổi: Bảng Giá Đất Mới Áp Dụng Từ 2028
    • Người Nước Ngoài Cư Trú Năm 2026: Thu Nhập Trước Khi Sang Việt Nam Có Phải Quyết Toán?
    facebook Tiktok youtube
    Mr Wick Kiểm toán | Phân tích Thuế, Kế toán, BHXH
    face book
    • Phân tích
      • Thuế GTGT
      • Thuế TNDN
      • Thuế TNCN
      • Kế toán & BCTC
      • Thuế khác & BHXH
      • Tư duy thuế cho Chủ doanh nghiệp
        • Bản đồ 48 bài
        • Module 1. Nhìn thấy rủi ro
        • Module 2. Dựng nền quản trị
        • Module 3. Điểm chạm thuế trong từng giao dịch
        • Module 4. Quyết định của người chủ
        • Module 5. Khi cơ quan thuế làm việc
        • Module 6. Thói quen quản trị
      • Kinh nghiệm kiểm soát thuế
    • Tin tức
    • Công cụ
    • Đào tạo
    • Cảm Kế toán
    • Giới thiệu
    Mr Wick Kiểm toán | Phân tích Thuế, Kế toán, BHXH
    You are at: Trang chủ»Phân tích »Thuế TNDN »Tình Huống: Khách Nợ Quá Hạn, Trích Dự Phòng Năm 2026 Sao Cho Được Trừ Thuế? »

    Tình Huống: Khách Nợ Quá Hạn, Trích Dự Phòng Năm 2026 Sao Cho Được Trừ Thuế?

    22/11/2026 Thuế TNDN

    Cuối tháng 12, phòng kế toán thường có một cuộc trao đổi quen thuộc. Bảng tuổi nợ in ra, vài khách hàng đã treo công nợ cả năm, giám đốc hỏi có trích dự phòng được không, trích bao nhiêu, và năm sau cơ quan thuế có loại khoản này ra khỏi chi phí không. Sai một mốc ngày hoặc thiếu một tờ đối chiếu là khoản dự phòng mất tư cách chi phí được trừ.

    Bài này đi qua năm việc: năm 2026 đứng trên văn bản nào, bản chất của khoản dự phòng dưới góc nhìn thuế, cách đếm tuổi nợ, cách tính mức trích có bù trừ công nợ, và bộ hồ sơ nên giữ cho tới khi xóa nợ. Căn cứ chính là Thông tư 48/2019/TT-BTC (sửa đổi bởi Thông tư 24/2022/TT-BTC), Quyết định 1760/QĐ-BTC ngày 01/7/2026 và Thông tư 99/2025/TT-BTC về chế độ kế toán doanh nghiệp.

    SÁU CÂU TRẢ LỜI NHANH

    01 · VĂN BẢN
    Thông tư 48/2019, được công bố áp dụng tới 31/12/2026.
    02 · MỐC QUÁ HẠN
    Từ đủ 6 tháng, đếm theo hạn gốc, bỏ qua phần gia hạn.
    03 · TỶ LỆ
    Bốn nấc 30%, 50%, 70%, 100% theo số năm quá hạn.
    04 · BÙ TRỪ
    Khách vừa nợ vừa là chủ nợ thì trích trên số còn lại.
    05 · HỒ SƠ
    Hợp đồng, đối chiếu hoặc thư đòi nợ, bảng kê chi tiết.
    06 · XÓA NỢ
    Xóa khỏi sổ rồi vẫn phải theo dõi thêm ít nhất 10 năm.

    PHẦN 1 · KHUNG VĂN BẢN

    Năm 2026 vẫn dùng Thông tư 48, nhưng có hạn chót

    Từ năm tài chính 2026, doanh nghiệp đang theo chế độ kế toán cũ chuyển sang Thông tư 99/2025/TT-BTC. Khoản dự phòng phải thu khó đòi được phản ánh trên tài khoản 2293, nằm trong nhóm tài khoản 229 dự phòng tổn thất tài sản. Còn khoản trích có được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp hay không thì vẫn đi qua Thông tư 48/2019/TT-BTC, văn bản tự nhận là cơ sở xác định chi phí được trừ.

    Khi Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 67/2025/QH15 và Nghị định 320/2025/NĐ-CP ra đời, nhiều người lo Thông tư 48 hết chỗ đứng. Bộ Tài chính đã trả lời bằng Quyết định 1760/QĐ-BTC ngày 01/7/2026: Thông tư 48 (kèm Thông tư 24/2022/TT-BTC) tiếp tục có hiệu lực, áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2025, cho tới khi có văn bản thay thế hoặc bãi bỏ nhưng không quá ngày 31/12/2026.

    Theo nhận định của tác giả, chi tiết "không quá 31/12/2026" đáng để kế toán đánh dấu. Khoản 2 Điều 3 Thông tư 48 đặt thời điểm trích lập và hoàn nhập dự phòng là thời điểm lập báo cáo tài chính năm. Báo cáo năm 2026 thường được lập trong quý I/2027, tức là sau mốc hạn chót. Đến ngày viết bài, tác giả chưa thấy văn bản thay thế được ban hành, nên cách làm hợp lý là tính theo Thông tư 48 cho kỳ 2026 và theo dõi sát văn bản mới trước khi khóa sổ.

    PHẦN 2 · BẢN CHẤT

    Dự phòng là một ước tính, thuế chỉ nhận ước tính có bằng chứng

    Về kế toán, dự phòng là cách phản ánh trung thực giá trị khoản phải thu có thể thu về. Người lập báo cáo được dùng xét đoán nghề nghiệp để ước tính tổn thất. Về thuế, câu chuyện hẹp hơn. Cơ quan thuế đối chiếu khoản trích với một khung cứng: đối tượng nào được trích, quá hạn bao lâu, tỷ lệ bao nhiêu, giấy tờ nào chứng minh.

    Một khoản dự phòng có thể đúng trên báo cáo tài chính mà vẫn bị loại khi quyết toán thuế. Bạn trích 50% cho khách hàng mới quá hạn bốn tháng vì biết họ đang khó khăn. Báo cáo tài chính có thể chấp nhận, nhưng với khách thông thường Thông tư 48 chỉ cho trích khi nợ quá hạn từ sáu tháng, nên khoản đó phải loại ra khi tính thu nhập chịu thuế.

    Kế toán ghi nhận điều mình tin là sẽ mất. Thuế chỉ chấp nhận điều bạn chứng minh được là đang có nguy cơ mất.

    Mỗi tờ đối chiếu, mỗi thư đòi nợ là bằng chứng doanh nghiệp đã đòi mà chưa thu được. Thiếu nó, khoản trích chỉ là con số bạn tự đặt ra.

    PHẦN 3 · TUỔI NỢ

    Đếm tuổi nợ từ hạn gốc, không từ phụ lục gia hạn

    Khoản 1 Điều 6 Thông tư 48 đòi hai điều kiện nền. Thứ nhất, khoản nợ phải có chứng từ gốc như hợp đồng, khế ước vay hoặc cam kết nợ. Thứ hai, phải có đủ căn cứ xác định là khó đòi: nợ đã quá hạn từ sáu tháng trở lên tính theo thời hạn trả nợ ban đầu, doanh nghiệp đã gửi đối chiếu hoặc đôn đốc mà vẫn chưa thu được. Văn bản ghi rõ không tính phần thời gian các bên gia hạn cho nhau.

    Chỗ hay vướng là phụ lục gia hạn ký trước ngày đến hạn. Đã có doanh nghiệp gửi đúng câu hỏi này lên mục Hỏi đáp chính sách tài chính của Bộ Tài chính, với một khoản cho vay được gia hạn khi chưa tới ngày đáo hạn. Theo nhận định của tác giả, câu chữ của Thông tư 48 không phân biệt gia hạn trước hay sau ngày đến hạn, nên cách đọc an toàn khi quyết toán là vẫn đếm từ hạn gốc. Nếu doanh nghiệp muốn đếm theo hạn mới, bạn nên có văn bản trả lời riêng của cơ quan thuế quản lý trước khi làm.

    Với nợ chưa đến hạn, điểm c khoản 2 Điều 6 cho doanh nghiệp tự dự kiến mức tổn thất, không vượt số nợ đang ghi sổ, khi có bằng chứng như khách nợ phá sản, đang làm thủ tục giải thể, bỏ trốn, bị truy tố hay đã chết. Hồ sơ phải chứng minh được sự kiện đó.

    PHẦN 4 · MỨC TRÍCH

    Tính mức trích theo nấc quá hạn và số nợ sau bù trừ

    Điểm a và điểm b khoản 2 Điều 6 Thông tư 48 chia mức trích theo thời gian quá hạn. Nhóm viễn thông và bán lẻ trả chậm, trả góp cho cá nhân có thang ngắn hơn.

    Mức tríchDoanh nghiệp thông thườngViễn thông, bán lẻ trả chậm cho cá nhân
    30%Quá hạn từ 6 tháng đến dưới 1 nămQuá hạn từ 3 tháng đến dưới 6 tháng
    50%Quá hạn từ 1 năm đến dưới 2 nămQuá hạn từ 6 tháng đến dưới 9 tháng
    70%Quá hạn từ 2 năm đến dưới 3 nămQuá hạn từ 9 tháng đến dưới 12 tháng
    100%Quá hạn từ 3 năm trở lênQuá hạn từ 12 tháng trở lên

    Một ví dụ tự dựng. Công ty An Phát bán hàng cho khách B, công nợ 200 triệu đồng, hạn thanh toán gốc ngày 15/04/2026. Hai bên từng ký phụ lục lùi hạn tới 30/09/2026 nhưng B vẫn chưa trả, trong khi An Phát nợ lại B 40 triệu đồng tiền thuê kho. Tại ngày khóa sổ 31/12/2026, đếm từ hạn gốc thì khoản nợ đã quá hạn hơn tám tháng, rơi vào nấc 30%.

    15/04/2026
    Hạn thanh toán gốc
    15/10/2026
    Tròn 6 tháng quá hạn
    31/12/2026
    Trích 48 triệu đồng

    Điểm g khoản 3 Điều 6 yêu cầu căn cứ biên bản đối chiếu để trích trên số còn phải thu sau khi bù trừ khoản phải trả cho chính khách đó. Số tính dự phòng là 200 trừ 40, còn 160 triệu đồng, nhân 30% ra 48 triệu đồng. Nếu bạn trích thẳng trên 200 triệu, phần 12 triệu đồng chênh lệch sẽ bị loại khi quyết toán. Năm sau, mức phải trích cao hơn số dư thì trích thêm, thấp hơn thì hoàn nhập ghi giảm chi phí.

    PHẦN 5 · HỒ SƠ VÀ XÓA NỢ

    Bộ hồ sơ nên giữ từ lúc trích tới lúc xóa nợ

    Việc đầu tiên bạn nên làm là chốt danh sách khách hàng quá hạn theo hạn gốc ngay trong tháng 12, rồi gửi thư đối chiếu cho từng khách. Khách không ký xác nhận thì giữ văn bản đề nghị đối chiếu hoặc văn bản đòi nợ đã gửi, kèm bằng chứng gửi qua bưu điện hoặc đơn vị chuyển phát. Bên cạnh đó là hợp đồng, phụ lục, hóa đơn, bảng tuổi nợ và một bảng kê chi tiết dự phòng lập riêng cho từng khoản, vì Thông tư 48 yêu cầu trích riêng từng khoản rồi tổng hợp vào bảng kê. Nếu bạn đang soát cả hồ sơ quyết toán, bài 5 lỗi thường gặp khi quyết toán thuế TNDN năm 2026 có thể dùng làm danh mục đối chiếu.

    Khi khoản nợ chuyển sang không còn khả năng thu hồi, khoản 4 Điều 6 cho dùng số dự phòng đã trích để bù tổn thất, phần thiếu mới hạch toán vào chi phí. Nhóm này gồm khách nợ đã phá sản, giải thể, khách nợ là cá nhân đã chết hoặc mất tích, và khoản đã trích đủ 100% mà sau ba năm vẫn chưa thu được, riêng nhóm viễn thông, bán lẻ cho cá nhân là một năm. Quyết định xóa nợ nên kèm biên bản của hội đồng xử lý nợ do doanh nghiệp lập. Nợ đã xóa vẫn được theo dõi trong hệ thống quản trị và thuyết minh trên báo cáo tài chính ít nhất mười năm, thu lại được thì ghi vào thu nhập khác.

    Bài dựa trên Thông tư 48/2019/TT-BTC sửa đổi bởi Thông tư 24/2022/TT-BTC, được Quyết định 1760/QĐ-BTC công bố tiếp tục áp dụng từ kỳ tính thuế 2025 tới khi có văn bản thay thế nhưng không quá 31/12/2026, đọc cùng Thông tư 99/2025/TT-BTC thay cho Thông tư 200/2014/TT-BTC từ ngày 01/01/2026. Điểm còn phải theo dõi là thông tư mới thay Thông tư 48 và văn bản áp dụng cho báo cáo năm 2026 lập sau mốc 31/12/2026. Đây là quan điểm của tác giả, bạn nên đối chiếu thêm ý kiến chuyên gia và văn bản gốc trước khi áp dụng.

    Nguồn tham khảo: Cổng thông tin điện tử Bộ Tài chính, mục Hỏi đáp chính sách tài chính; Thông tư 48/2019/TT-BTC ngày 08/08/2019, Thông tư 24/2022/TT-BTC ngày 07/04/2022, Quyết định 1760/QĐ-BTC ngày 01/07/2026 của Bộ Tài chính.

    Những điều chưa kể hết ở đây, mình để dành trên lớp.Ghé thăm W1 →
    Share. Facebook Twitter Pinterest LinkedIn Tumblr Email

    Related Posts

    Chi phí khấu hao của tài sản cố định tạm dừng do dịch Covid 19

    Khấu hao trong EBITDA theo Nghị định 132: Hiểu đúng để tránh sai sót khi quyết toán thuế

    Khấu hao nhanh: Hiểu rõ, nắm vững và thực tiễn áp dụng

    • Popular
    • Recent
    • Top Reviews
    22/11/2026

    Bộ Tài Chính Chốt Hạ: Nghỉ Việc Rồi Mới Nhận Lương, Hợp Đồng Dài Mấy Cũng Bị Trừ 10%

    22/11/2026

    Sổ BHXH, Thẻ BHYT Điện Tử Tự Gửi Về Email Từ 11/11/2026: Kế Toán Rà Lại Email Người Lao Động

    22/11/2026

    Luật BHXH Sửa Đổi Từ 1/3/2027: Tháng Lẻ Được Dồn Sang Sau Tuổi Nghỉ Hưu

    01/01/2019

    Chuyển tiếp Group Zalo – Mr Wick Kiểm toán

    15/11/2020

    KHOẢN TIỀN SAU KHI CHỦ CÔNG TY TNHH MTV NHẬN ĐƯỢC TỪ LỢI NHUẬN SAU THUẾ CÓ PHẢI KHẤU TRỪ THUẾ TNCN KHÔNG?

    15/11/2020

    QUY ĐỊNH CHI PHÍ VÉ MAY BAY ĐƯỢC TRỪ KHI TÍNH THUẾ TNDN MỚI NHẤT NĂM 2021.

    15/11/2020

    KHOẢN TIỀN SAU KHI CHỦ CÔNG TY TNHH MTV NHẬN ĐƯỢC TỪ LỢI NHUẬN SAU THUẾ CÓ PHẢI KHẤU TRỪ THUẾ TNCN KHÔNG?

    14/05/2021

    CHI TRẢ TIỀN LƯƠNG CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG BÁN THỜI GIAN CÓ PHẢI KHẤU TRỪ THUẾ TNCN KHÔNG?

    15/11/2020

    QUY ĐỊNH CHI PHÍ VÉ MAY BAY ĐƯỢC TRỪ KHI TÍNH THUẾ TNDN MỚI NHẤT NĂM 2021.

    face book
    Liên kết Website
    • Cục Thuế
    • Diễn đàn Thuế
    • Hộ Kinh Doanh
    • Thuế TP. Hà Nội
    • Thuế TP. Hồ Chí Minh
    • Kế toán trưởng Việt Nam
    • Tìm việc Kế toán miễn phí
    • Cộng đồng Hỏi đáp BHXH
    • Chủ đề hỏi đáp trên Group Zalo
    Quảng cáo
    face book face book
    About
    Mr Wick Kiểm toán | Phân tích Thuế, Kế toán, BHXH

    Đào tạo Tài chính & Kế toán chuyên sâu

    We're social, connect with us:

    facebook Tiktok youtube
    Popular Posts
    15/11/2020

    KHOẢN TIỀN SAU KHI CHỦ CÔNG TY TNHH MTV NHẬN ĐƯỢC TỪ LỢI NHUẬN SAU THUẾ CÓ PHẢI KHẤU TRỪ THUẾ TNCN KHÔNG?

    14/05/2021

    CHI TRẢ TIỀN LƯƠNG CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG BÁN THỜI GIAN CÓ PHẢI KHẤU TRỪ THUẾ TNCN KHÔNG?

    15/11/2020

    QUY ĐỊNH CHI PHÍ VÉ MAY BAY ĐƯỢC TRỪ KHI TÍNH THUẾ TNDN MỚI NHẤT NĂM 2021.

    Công Cụ Hữu Ích

    Công cụ chuyển đổi lương NET sang GROSS 2026

    So sánh thuế Hộ kinh doanh vs Công ty 2026

    Bảng Tin Tuyển Dụng Kế Toán

    Tra cứu quan hệ liên kết Điều 5 NĐ 255/2026

    © 2026 Mr Wick Kiểm toán. Mọi nội dung thuộc bản quyền tác giả.
    Email: [email protected] · Hotline: 0936 709 396 · Zalo: 0353 969 622

    \n

    • Feedback

    Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.