Chiều 21/11/2026, Quốc hội bấm nút thông qua Nghị quyết về chính sách đặc thù xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp. Có 453 trong số 455 đại biểu tham gia biểu quyết đồng ý. Nghị quyết gồm 6 điều, áp dụng ngay từ ngày thông qua đến hết 30/6/2028. Nhóm hưởng lợi là những mã số thuế đã thôi kinh doanh trên thực tế nhưng vẫn còn treo trên hệ thống quản lý thuế.
Kế toán nhận lại hồ sơ của một công ty cũ, một chi nhánh bỏ hoang hay một hộ kinh doanh đã nghỉ sẽ gặp ba câu hỏi. Khoản nào được xóa? Khoản nào vẫn phải nộp? Phải làm gì để không lỡ mốc 30/6/2028? Bài này đi lần lượt từng câu.
| Nội dung | Mốc áp dụng |
|---|---|
| Quốc hội thông qua, Nghị quyết bắt đầu có hiệu lực | 21/11/2026 |
| Ngày chốt trạng thái 03 (ngừng hoạt động, chưa đóng mã) hoặc 06 (không hoạt động tại địa chỉ đăng ký) | 23/10/2026 |
| Hạn cuối nộp đủ nợ gốc và hồ sơ để được xử lý theo Nghị quyết | 30/06/2028 |
| Chính phủ báo cáo kết quả trước Quốc hội | Kỳ họp cuối năm 2028 |
Ai thuộc diện được xem xét
Cơ quan thuế sẽ lọc theo dữ liệu đăng ký kinh doanh và quản lý thuế. Người nộp thuế lọt vào diện xét là người mà vào ngày chốt 23/10/2026 đang ở một trong hai trạng thái: đã thôi hoạt động nhưng chưa làm xong thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế; hoặc đã rời địa chỉ đăng ký, không còn hoạt động ở đó. Theo nhận định của tác giả, mã nào chuyển sang hai trạng thái này sau ngày 23/10/2026 sẽ nằm ngoài phạm vi Nghị quyết.
Quy mô không nhỏ. Theo báo cáo giải trình của Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn tại phiên họp, chừng 2,5 triệu mã số thuế đang chờ rà soát và đối chiếu nghĩa vụ. Riêng 10 tháng đầu năm 2026, chiến dịch làm sạch mã số thuế đã xử lý xong khoảng 777 nghìn mã, gần gấp đôi con số của cả năm 2025.
Lệ phí môn bài: xóa cả nợ gốc lẫn chậm nộp
Lệ phí môn bài đã dừng thu từ 01/01/2026, nhưng nợ của các năm trước vẫn còn nằm trên hệ thống. Với người nộp thuế thuộc diện nói trên, Nghị quyết xóa luôn khoản lệ phí môn bài còn nợ và tiền chậm nộp tính trên khoản này. Năm nào trước đây chưa khai, chưa nộp thì nay cũng không phải khai bổ sung và không bị tính chậm nộp. Người nộp thuế không phải lập hồ sơ xin xóa cho phần này.
Một chi tiết kế toán hay bỏ qua: Nghị quyết chỉ xóa số tiền chưa vào ngân sách vào lúc cơ quan thuế làm thủ tục xóa. Khoản bạn đã nộp trước thời điểm đó nằm ngoài phạm vi xóa.
Tiền chậm nộp các khoản thuế khác: trả gốc trước
Với tiền chậm nộp của thuế và các khoản thu khác, cửa hẹp hơn. Bạn phải thỏa cùng lúc hai điều kiện. Thứ nhất, trả hết tiền thuế nợ gốc, kèm tiền phạt vi phạm hành chính (nếu từng bị phạt). Thứ hai, gửi hồ sơ hợp lệ xin khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế và cơ quan thuế đã nhận hồ sơ đó.
Tại phiên họp, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính từng đề xuất chia hai nấc: ai trả xong gốc trước hoặc trong ngày 20/11/2027 được xóa 100% tiền chậm nộp, ai trả sau mốc đó nhưng không quá 30/6/2028 chỉ được giảm 50%. Chính phủ không đồng ý. Lý do được đưa ra: phần chậm nộp còn lại có thể khiến người nộp thuế chần chừ trả gốc, trong khi việc hoàn tất nghĩa vụ còn tùy khâu khôi phục hồ sơ và đối chiếu dữ liệu, không chỉ tùy thiện chí nộp sớm. Mức xóa áp dụng chính thức cần đối chiếu toàn văn Nghị quyết khi được công bố.
Những trường hợp không được xóa chậm nộp
Hồ sơ dính trốn thuế, gian lận thuế hoặc dùng hóa đơn, chứng từ bất hợp pháp bị loại. Chi nhánh, văn phòng đại diện ở trạng thái 03 hay 06 cũng bị loại nếu công ty, tổ chức chủ quản vẫn kinh doanh hoặc chỉ tạm ngừng có thời hạn. Nhóm thứ ba là người nộp thuế vẫn bán hàng, làm dịch vụ hay phát sinh nghĩa vụ thuế trong giai đoạn đã bỏ địa chỉ hoặc đã thôi hoạt động mà chưa đóng mã. Ngoại lệ: ai chỉ bán, thanh lý nốt tài sản, hàng tồn để giải thể và đã khai, nộp đủ thuế phát sinh thì không rơi vào nhóm này.
Về chuyển tiếp, hồ sơ hợp lệ nộp đến hết 30/6/2028, gốc và tiền phạt đã trả đủ nhưng cơ quan thuế chưa xử lý xong thì vẫn được giải quyết tiếp theo Nghị quyết. Riêng người nộp thuế đang bị điều tra, thanh tra, truy tố hoặc xét xử thì cơ quan thuế tạm gác việc xét xóa tiền chậm nộp.
Việc bạn nên làm từ hôm nay
Phần này là gợi ý của tác giả, không phải nội dung luật. Bạn rà danh sách khách hàng, công ty con, chi nhánh để tìm mã đang ở trạng thái 03 hoặc 06 tính đến 23/10/2026. Với từng mã, đối chiếu thông báo nợ và tách thành ba phần: lệ phí môn bài, thuế gốc kèm tiền phạt, tiền chậm nộp. Phần môn bài chờ cơ quan thuế xử lý trên hệ thống, bạn không phải nộp. Phần thuế gốc thì lên kế hoạch dòng tiền để trả đủ, rồi nộp hồ sơ khôi phục hoặc đóng mã sớm, đừng dồn sang năm 2028 khi cả nước cùng nộp. Mã nào từng xuất hóa đơn trong thời gian bỏ địa chỉ thì soát kỹ, vì dễ rơi vào diện bị loại.
Bài viết dựa trên thông tin công bố tại phiên họp Quốc hội chiều 21/11/2026. Số hiệu và toàn văn Nghị quyết chưa được đăng tải; thủ tục, mẫu hồ sơ và cách cơ quan thuế xác định trạng thái còn chờ văn bản hướng dẫn của Chính phủ, Bộ Tài chính.
Nguồn tham khảo: Báo Đại biểu Nhân dân (cơ quan của Quốc hội), tin Quốc hội thông qua Nghị quyết xử lý nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp, đăng ngày 21/11/2026; số liệu mã số thuế và ý kiến về mức xóa theo báo cáo giải trình của Bộ trưởng Bộ Tài chính tại phiên họp cùng ngày.