facebook Tiktok youtube
    Trending
    • Bài 20. Quỹ Lương: Vì Sao Khoản Chi Lớn Nhất Lại Dễ Bị Loại Nhất?
    • Bài 19. Trả Tiền Mặt, Xin Hóa Đơn: Khoản Mua Còn Gì Khi Quyết Toán?
    • Bài 18. Hàng Khuyến Mại, Quà Biếu, Hàng Mẫu: Món Nào Để Lại Thuế?
    • Bài 17. Tiền Bán Hàng Về Tài Khoản Cá Nhân: Ai Đang Nhìn Thấy?
    • Bỏ Điều Kiện Kinh Doanh Dịch Vụ Kế Toán: Người Ký BCTC Vẫn Phải Có Giấy Chứng Nhận Năng Lực
    • Cục Thuế Nâng Cấp HTKK 5.8.4: Hồ Sơ Liên Quan Dùng Bản Mới Từ Ngày 19/11/2026
    • Quốc Hội Thông Qua Luật Sửa 3 Luật Thuế: Ngưỡng 10 Tỷ Tính Từ Năm 2027
    • Luật Dời Chữ, Không Dời Người: Hộ Kinh Doanh Và Ngưỡng 10 Tỷ
    facebook Tiktok youtube
    Mr Wick Kiểm toán | Phân tích Thuế, Kế toán, BHXH
    face book
    • Phân tích
      • Thuế GTGT
      • Thuế TNDN
      • Thuế TNCN
      • Kế toán & BCTC
      • Thuế khác & BHXH
      • Tư duy thuế cho Chủ doanh nghiệp
        • Bản đồ 48 bài
        • Module 1. Nhìn thấy rủi ro
        • Module 2. Dựng nền quản trị
        • Module 3. Điểm chạm thuế trong từng giao dịch
        • Module 4. Quyết định của người chủ
        • Module 5. Khi cơ quan thuế làm việc
        • Module 6. Thói quen quản trị
      • Kinh nghiệm kiểm soát thuế
    • Tin tức
    • Công cụ
    • Đào tạo
    • Cảm Kế toán
    • Giới thiệu
    Mr Wick Kiểm toán | Phân tích Thuế, Kế toán, BHXH
    You are at: Trang chủ»Phân tích »Tư Duy Thuế Cho Chủ Doanh Nghiệp »Module 3. Điểm Chạm Thuế Trong Từng Giao Dịch »Bài 19. Trả Tiền Mặt, Xin Hóa Đơn: Khoản Mua Còn Gì Khi Quyết Toán? »

    Bài 19. Trả Tiền Mặt, Xin Hóa Đơn: Khoản Mua Còn Gì Khi Quyết Toán?

    21/11/2026 Module 3. Điểm Chạm Thuế Trong Từng Giao Dịch
    Tư duy thuế cho Chủ doanh nghiệp·Module 3: Điểm chạm thuế trong từng giao dịch·Bài 19/48
    Hàng thật chưa đủ để được trừ thuế. Người giao hàng, người đứng tên trên hóa đơn và người nhận tiền phải là một, và chuyện ấy được quyết lúc trả tiền chứ không phải lúc quyết toán.

    Anh Toàn tính trên mặt sau một tờ phiếu giao hàng hồi tháng 7/2026 rằng mua rẻ hơn 4% thì đáng: sáu lô thép, mỗi lô vài trăm triệu, mua của chị Hoa trả tiền mặt thì rẻ hơn đại lý chừng 69 triệu. Phép tính ấy đúng, tôi đã ngồi cộng lại từng dòng. Nó chỉ thiếu một dòng ở cuối, dòng mà kế toán của anh sẽ phải viết thêm vào tháng 3 năm sau, lúc lập tờ quyết toán.

    Cuối Bài 18, anh Hiếu định mua 60 giỏ quà Tết ở một mối quen, trả tiền mặt cho rẻ, còn hóa đơn thì mối ấy "xin" ở chỗ khác. Tôi sẽ quay lại với 60 giỏ quà ấy ở gần cuối bài. Trước đó tôi kể một công ty đã mua đúng theo cách ấy suốt mấy tháng, với những lô hàng lớn hơn nhiều, để anh/chị thấy cái dòng cuối kia trông ra sao. Công ty và con số là giả định, cách tính thì theo luật đang áp dụng.

    Một hóa đơn, một phiếu chi, hai cái tên

    Công ty của anh Toàn dựng nhà xưởng khung thép tiền chế cho các xưởng nhỏ quanh mấy khu công nghiệp, doanh thu năm 2025 là 36 tỷ. Anh đi lên từ thợ hàn, việc ngoài công trường anh nắm tới từng con bu lông. Chị Nhung làm kế toán nội bộ sáu năm nay, nắm sổ sách, công nợ và kho, còn quỹ tiền mặt do em gái anh Toàn giữ. Thép là khoản mua lớn nhất của công ty, và từ tháng 7/2026 một phần thép đến từ cửa hàng sắt thép của chị Hoa, cách xưởng chừng ba cây số. Chị Hoa quen anh Toàn từ hồi anh còn đi hàn thuê. Chị bán rẻ hơn đại lý chừng 4% nếu trả tiền mặt, và dặn đúng một câu: "Hóa đơn chị lo."

    Chị Hoa lo thật, lô thép nào về xưởng cũng kèm một tờ hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT), đủ số tấn, đủ tiền thuế. Đây là bộ giấy của lô thứ ba, kế toán kẹp chung một bìa. Anh/chị đọc thử, và tìm xem cái tên nào không khớp.

    Tờ giấy của Bài 19Hóa đơn và phiếu chi lô thép số 3Ngày 14/8/2026, kế toán kẹp chung một bìa. Trích năm dòng từ ba tờ: hóa đơn, phiếu chi, phiếu nhập kho.
    BánHóa đơn GTGT lập ngày 14/8/2026. Người bán: một công ty thương mại thép, trụ sở ở một tỉnh cách xưởng hơn 200 cây số.Tra trên cổng thuế: hợp lệ
    HàngThép hình I200 và thép tấm dày 10 ly, 18,5 tấn. Tiền hàng 300.000.000 đồng, thuế GTGT 10% là 30.000.000 đồng.Hàng thật, giờ nằm trong khung xưởng
    TrảHình thức thanh toán: TM/CK, tức tiền mặt hoặc chuyển khoản.Dòng in sẵn, không nói được gì
    ChiPhiếu chi cùng ngày: chi tiền mặt 330.000.000 đồng, lý do trả tiền thép lô 3. Người nhận tiền ký tên: Hoa.Dòng người đi kiểm tra đọc trước
    NhậpPhiếu nhập kho cùng ngày: 18,5 tấn, người giao hàng là tài xế xe tải của cửa hàng sắt thép chị Hoa.Người giao hàng
    Giấy tờ giả định. Tên công ty trên hóa đơn không có mặt ở tờ nào khác trong bìa.

    Anh Toàn nhìn bìa giấy này thì thấy đủ cả. Hóa đơn tra trên cổng thuế ra đúng số, đúng tiền, phiếu chi có chữ ký người nhận, phiếu nhập có số tấn. Với anh, thứ quyết định là thép có về thật hay không, mà thép về thật, giờ đang đứng thành khung của hai cái xưởng đã bàn giao cho khách.

    Chị Nhung nhìn thì thấy hai cái tên. Người giao hàng là xe của chị Hoa, người cầm 330 triệu là chị Hoa, còn người đứng tên bán trên hóa đơn là một công ty chị chưa gặp bao giờ, ở một tỉnh mà lô hàng không hề đi qua. Ngày 08/7, lúc vào sổ phiếu chi của lô đầu tiên, chị nhắn anh Toàn hai điều. Một là khoản mua từ 5 triệu trở lên mà trả tiền mặt thì không được khấu trừ thuế GTGT, cũng không được tính vào chi phí khi quyết toán. Hai là tờ hóa đơn ấy không phải của người đã bán hàng cho mình. Anh Toàn trả lời: "Hóa đơn tra trên cổng thuế thấy hợp lệ, hàng thật, giá lại rẻ. Để anh tính." Rồi thêm năm lô nữa về xưởng, lô cuối ngày 06/10.

    Lô thép ngày 14/8 đi qua ba cửa

    Ở Bài 4 tôi nói một khoản chi phải qua ba cửa mới được trừ: chi thật cho việc kinh doanh, có đủ hóa đơn chứng từ, và từ 5 triệu trở lên thì không trả bằng tiền mặt. Lần này tôi không nói chung nữa mà đi theo đúng một lô hàng qua ba cửa ấy, xem nó dừng lại ở đâu.

    Lô thép 330 triệu đi qua ba cửa
    1
    Cổng xưởngHàng thật · qua
    Xe chị Hoa chở 18,5 tấn tới, có phiếu nhập kho, thép thành khung xưởng.
    2
    Bàn kế toánHóa đơn · không qua
    Hóa đơn mang tên một công ty ở tỉnh khác, không phải người giao hàng.
    3
    Quỹ tiền mặtTiền trả · không qua
    330 triệu trao tay chị Hoa bằng tiền mặt, gấp 66 lần ngưỡng 5 triệu.
    4
    Tờ khai thuếQuý III, năm 2026 · còn 0
    Không khấu trừ được 30 triệu thuế, không trừ được 300 triệu chi phí.

    Cửa thứ nhất thì lô hàng qua dễ dàng, và đó cũng là cửa duy nhất anh Toàn nhìn. Thép có thật, có người giao, có người nhận, có công trình dùng nó. Không ai nghi chuyện ấy, kể cả người đi kiểm tra sau này. Tôi nói cửa thứ ba trước, vì luật về nó gọn nhất.

    Cửa thứ ba thì luật viết rất gọn. Luật Thuế GTGT 2024, Điều 14 cho khấu trừ thuế đầu vào khi có hóa đơn GTGT và có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Nghị định 181/2025, Điều 26 đặt ngưỡng là từ 5 triệu đồng, tính trên giá đã có thuế, và nói thêm rằng mang tiền mặt nộp vào tài khoản của người bán cũng không được tính là chuyển khoản. Phía thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), Nghị định 320/2025, Điều 9 dùng đúng ngưỡng ấy cho chi phí được trừ. Còn một câu trong Điều 14 mà ít người để ý. Thuế đầu vào không được khấu trừ thì thường vẫn được tính vào chi phí, trừ đúng loại này, thuế của hàng mua không có chứng từ chuyển khoản. Nên 30 triệu thuế trên tờ hóa đơn kia không chuyển sang chỗ nào khác được, nó mất hẳn.

    Còn cửa ở bàn kế toán thì phải nói kỹ hơn, vì đó là chỗ anh Toàn không nhìn. Nghị định 254/2026 về hóa đơn gọi việc dùng hóa đơn của tổ chức, cá nhân khác để hợp thức hóa hàng mua vào là sử dụng không hợp pháp hóa đơn. Cổng tra cứu của cơ quan thuế chỉ trả lời được tờ hóa đơn ấy có thật hay không, chứ không trả lời được người ký nó có bán hàng cho mình hay không. Câu hỏi "mình mua của ai" tôi đã kể kỹ ở Bài 5. Ở đây chỉ thêm một điều: với tờ hóa đơn này thì không có cách trả tiền nào làm cho ba cửa khớp nhau. Chuyển khoản cho chị Hoa thì lệch với tên trên hóa đơn. Chuyển cho công ty kia thì lệch với người giao hàng, và tiền lại phải quay về tay chị Hoa bằng một đường nào đó.

    Tôi nói mặt ngược lại cho công bằng, vì nhiều anh/chị tưởng cứ mua của người không có hóa đơn là mất. Không phải vậy. Mua của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu không quá 1 tỷ đồng một năm, tức dưới ngưỡng chịu thuế GTGT, thì Nghị định 320/2025 cho dùng bảng kê thu mua do người đại diện công ty ký, kèm chứng từ trả tiền, và mua của một người từ 5 triệu trong một ngày thì chuyển khoản vào tài khoản của chính người ấy. Người trồng, người đánh bắt trực tiếp bán ra cũng đi đường bảng kê. Khoản mua dưới 5 triệu thì không cần chuyển khoản. Còn cửa hàng của chị Hoa, bán cả trăm tấn thép mỗi năm, chắc chắn doanh thu trên 1 tỷ, nên chị phải tự xuất hóa đơn điện tử của chính cửa hàng mình. Hóa đơn ấy là hóa đơn bán hàng của hộ kinh doanh, không có dòng thuế GTGT để công ty khấu trừ, nhưng chi phí thì được trừ đủ.

    Nói cách khác, thứ anh Toàn có thêm nhờ tờ hóa đơn xin về là 10% thuế để khấu trừ, mà cái 10% ấy, cộng hết lại, lại là món đắt nhất anh mua trong mấy tháng đó.

    Anh Toàn tin"Hóa đơn tra trên cổng thuế là hợp lệ rồi."
    Thật raCổng chỉ cho biết tờ hóa đơn có thật, không cho biết người ký nó có bán hàng cho mình.
    Anh Toàn tin"Thiếu chuyển khoản thì cuối năm chuyển bù."
    Thật raTiền đã trả rồi. Chuyển thêm một lần nữa là dựng chuyện, vệt còn rõ hơn tiền mặt.
    Anh Toàn tin"Tách phiếu chi dưới ngưỡng là xong."
    Thật raMua của một người trong cùng ngày thì cộng lại. Hóa đơn 330 triệu không tách được.

    Điều đầu anh Toàn nói với chị Nhung từ tháng 7. Chuyện tách phiếu thì anh nhớ từ hồi ngưỡng còn là 20 triệu, quy định cũ đã thay từ năm 2025. Còn chuyện chuyển bù là anh nói vào cuối tháng 10, và tôi kể kỹ vì nó nghe rất giống một lối sửa.

    Lập tờ khai quý III, chị Nhung không kê năm tờ hóa đơn của chị Hoa vào phần thuế được khấu trừ, nên công ty nộp nhiều hơn 125 triệu so với nếu kê. Anh Toàn thấy con số thì hỏi. Chị giải thích lại hai điều đã nhắn hồi tháng 7. Anh nghĩ một lúc rồi nói: "Vậy cuối năm mình chuyển khoản cho công ty kia, chị Hoa trả lại mình tiền mặt, là đủ giấy chứ gì." Chị Nhung nói không. Tiền thép đã trả xong cho chị Hoa từ lúc giao hàng. Một lần chuyển nữa cho công ty trên hóa đơn, rồi tiền quay về, là viết thêm một chuyện chưa từng xảy ra, chứ không sửa chuyện đã xảy ra. Và nó để lại đúng cái vệt tiền vào rồi ra mà Bài 6 đã tả, trên sao kê của cả hai bên.

    Nếu tôi là người đi kiểm tra, tôi không đọc hóa đơn trước, vì hóa đơn thì công ty nào cũng có đủ. Tôi đọc phiếu chi. Phiếu chi tiền mặt 330 triệu, người nhận ký một chữ Hoa, kẹp cùng hóa đơn của một công ty ở tỉnh khác: ba tờ, hai cái tên. Rồi tôi hỏi thủ kho ai giao hàng, xem phiếu nhập ghi xe của ai. Cẩm nang thanh tra thuế tả đúng cái dáng này: người bán là cá nhân quen biết, giao hàng thật, kèm hóa đơn của một doanh nghiệp khác và nhận tiền mặt.

    Tôi cũng không cần đợi tới công ty anh Toàn mới thấy chuyện. Công ty trên hóa đơn ở cách 200 cây số, bán gần một trăm tấn thép mà không có chuyến xe nào của mình. Nếu một ngày công ty ấy bị xác minh là chỉ bán hóa đơn, thư hỏi sẽ tự tìm tới, vì mã số thuế của công ty anh Toàn đã nằm ở ô người mua trong dữ liệu hóa đơn. Lúc ấy tôi không hỏi thép có thật không, thép thật thì tôi tin. Tôi hỏi công ty đã dùng mấy tờ hóa đơn ấy để bớt bao nhiêu thuế.

    Ở công ty anh Toàn, câu trả lời cho câu hỏi cuối hiện là 0 đồng, nhờ chị Nhung không kê. Con số 0 ấy giữ được hay không thì còn tùy anh Toàn, vì ngay tháng sau chị Hoa lại gửi giá lô thứ bảy.

    Một trang chị Nhung đưa ngày 17/11

    Thứ Hai 16/11, chị Hoa báo lô thứ bảy phải cộng thêm tiền, vì "hóa đơn giờ khó xin". Lần đầu tiên anh Toàn thấy giá của tờ hóa đơn bị tách ra thành một khoản riêng, và anh hỏi chị Nhung cho ra nhẽ. Sáng thứ Ba 17/11 chị đưa anh một trang giấy, đầu trang ghi "Sáu lô thép còn lại gì khi quyết toán".

    Sáu lô thép trên tờ quyết toán 2026
    Tiền mặt đã trả chị Hoa1.500 tiền hàng, 150 thuế
    1,65 tỷ
    GTGT được khấu trừTiền mặt, sai người bán
    0 đồng
    Chi phí được trừTừ 5 triệu, trả tiền mặt
    0 đồng
    Thuế GTGT mất hẳnKhông vào chi phí được
    150 triệu
    TNDN cao hơn mua đúng1.500 triệu × 17%
    255 triệu
    Thuế không được trừSo với mua có giấy đúng
    405 triệu
    Rẻ hơn đại lý chừng 69 triệu. Thép chịu GTGT 10%. TNDN 17% vì doanh thu năm trước 36 tỷ, không thuộc diện giảm 30% của năm 2026.

    Dòng cuối là dòng không có trên tờ giấy nháp của anh Toàn. Rẻ được 69 triệu, đổi lại 405 triệu thuế không được trừ, tức chừng một phần tư số tiền đã trả cho chị Hoa. Kể cả khi tính rằng mua ở đại lý phải trả thêm tiền hàng, sáu lô thép này vẫn làm công ty tốn hơn chừng 353 triệu so với mua ở đại lý có hóa đơn và chuyển khoản. Đọc tới đó anh gấp tờ giấy lại, rồi gọi luôn cho đại lý hỏi giá.

    Nửa dưới trang là những việc chị Nhung đề nghị, và anh đồng ý cả. Sáu tờ hóa đơn không dùng để khấu trừ, không đưa vào chi phí. Trong sổ, sáu lô thép ghi đúng là mua của chị Hoa, kèm phiếu nhập, phiếu chi chị Hoa ký, ảnh xe giao hàng, và một biên bản nội bộ chị lập để giải thích. Đó là bộ giấy thật của hàng thật, và nếu một ngày thư hỏi về công ty trên hóa đơn tìm tới, công ty có câu trả lời thật để đưa ra. Khi quyết toán năm 2026, hạn thứ Tư 31/3/2027, chị loại 1.650 triệu khỏi chi phí. So với sổ đang ghi, TNDN tăng thêm chừng 280 triệu, và chị đưa luôn phần ấy vào số tạm nộp quý IV. Luật bắt tổng bốn quý tạm nộp không thấp hơn 80% số thuế quyết toán, thiếu thì phần thiếu chịu tiền chậm nộp, nên đưa vào sớm là khỏi lo chuyện ấy.

    Với tiền đã trả thì không làm gì cả. Không chuyển khoản bù, không viết lại phiếu chi, không nhờ chị Hoa ký tờ giấy nào đề ngày cũ, không tách phiếu. Lô thứ bảy trở đi thì anh Toàn quyết: lô lớn mua ở đại lý, chuyển khoản; lô gấp vẫn lấy ở chị Hoa được, với điều kiện chị xuất hóa đơn của chính cửa hàng mình và tiền chuyển vào tài khoản đứng tên chị. Giá sẽ nhích lên một chút vì chị phải nộp thuế của chị. Tới hôm tôi viết bài này, chị Hoa chưa trả lời.

    Đó là cách thứ nhất: 405 triệu, không đồng phạt, không đồng chậm nộp. Số ấy chẳng phạt ai cả. Anh Toàn đã trả nó ngay hôm đưa tiền mặt cho chị Hoa, có điều tới tháng 11 ngồi cộng lại mới thấy.

    Làm đúng từ quyết toán 2026405 triệu không được trừKhông phạt, không chậm nộp. Đó là giá thật của sáu lô thép rẻ.
    Kê hết vào, nhánh xấuNộp chừng 886 triệuTruy thu 405 triệu, phạt một lần số ấy, chậm nộp chừng 76 triệu.

    Cách thứ hai là cách anh Toàn định làm hồi tháng 10: kê hết vào, sáu tờ hóa đơn khấu trừ đủ 150 triệu, quyết toán trừ đủ chi phí. Giả sử năm 2028 công ty bị kiểm tra năm 2026, thứ Hai 25/9/2028 đoàn công bố quyết định, thứ Hai 30/10/2028 công ty nộp theo biên bản. Phiếu chi tiền mặt nằm sẵn trong bìa, nên phần truy thu không có gì để bàn: 125 triệu GTGT quý III, 25 triệu quý IV, 255 triệu TNDN, cộng 405 triệu, thêm tiền chậm nộp chừng 76 triệu.

    Phần phạt thì có hai nhánh. Nhánh thường, đoàn chọn mẫu tờ khai, thấy phiếu chi tiền mặt là đủ căn cứ loại nên không đi xác minh người bán, thấy mọi thứ đã ghi sổ đầy đủ, xếp vào khai sai và phạt 20%, chừng 81 triệu, tổng cộng chừng 562 triệu. Nhánh xấu, đoàn xác minh ra những tờ hóa đơn mang tên người khác được dùng để hợp thức hàng mua vào. Luật Quản lý thuế 2025, Điều 45 xếp việc ấy vào trốn thuế, và Điều 44 phạt từ 1 đến 3 lần số thuế trốn. Tôi tính ở mức thấp nhất, 1 lần, ra chừng 886 triệu. Cùng điều luật ấy có một chỗ nhẹ hơn cho người mua: dùng phải hóa đơn không hợp pháp mà không phải lỗi của người mua thì chỉ là khai sai. Nhưng chỗ ấy luật viết cho tờ hóa đơn tự nó không hợp pháp, còn ở đây là tờ hóa đơn hợp lệ của người khác bị dùng sai chỗ, và nó càng khó đứng được khi chính phiếu chi trong bìa ghi người nhận tiền là chị Hoa, còn tin nhắn ngày 08/7 của chị Nhung vẫn nằm trong điện thoại anh Toàn.

    Thêm một trường hợp để thấy lối sửa nào cũng có hạn. Giả sử hồi tháng 10 chị Nhung đã kê 125 triệu vào tờ khai quý III theo ý anh Toàn. Lối sửa khi ấy là khai bổ sung tờ khai quý III, rút phần thuế ấy ra, nộp 125 triệu kèm tiền chậm nộp. Khai và nộp vào thứ Tư 25/11/2026 thì chậm 22 ngày, tiền chậm nộp 825.000 đồng. Luật Quản lý thuế 2025, Điều 12 cho khai bổ sung trong 5 năm kể từ hạn nộp tờ khai, nhưng khi cơ quan thuế đã công bố quyết định kiểm tra thì kỳ thuế nằm trong đợt kiểm tra ấy không khai bổ sung được nữa. Còn muốn khỏi bị phạt thì theo Điều 44 phải khai bổ sung và nộp đủ trước khi cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra hoặc tự phát hiện ra. Điều ấy luật viết cho trường hợp khai sai. Với hóa đơn mang tên người khác thì tôi không dám chắc mọi đoàn đều coi lần tự sửa là xong chuyện, nên càng sửa sớm càng nhẹ.

    Chuyện có thật: cát thật, hóa đơn mang tên người khác

    Hồi gom tài liệu cho chuỗi bài này tôi gặp trong Cẩm nang tình huống thuế một vụ ở miền Trung, xử theo luật cũ, đọc xong thấy y như chuyện anh Toàn, chỉ khác là cát chứ không phải thép. Một công ty làm bê tông ký hợp đồng mua cát của một hộ kinh doanh. Cát về thật, đổ thành bê tông thật. Nhưng hóa đơn hộ ấy giao lại là 18 tờ mang tên bốn công ty khác, và một bản án hình sự năm 2016 đã xác định bốn công ty này chỉ bán hóa đơn, không mua bán gì. Công ty nhận các tờ ấy, khấu trừ thuế, tính vào chi phí. Về sau công ty tự rút phần thuế GTGT ra, nhưng vẫn để nguyên chi phí khi tính TNDN.

    Năm 2019 đoàn thanh tra truy thu TNDN của phần chi phí ấy và phạt 1 lần như trốn thuế. Công ty kiện, nói lỗi là của người bán. Tòa phúc thẩm giữ nguyên mức phạt, vì chính công ty thừa nhận đã không kiểm tra, đã nhận những tờ hóa đơn mang tên người không bán cát cho mình. Cũng trong vụ ấy có 19 tờ hóa đơn cước chở cát do chính hộ kinh doanh kia lập, việc chở là có thật. Phần này vẫn bị truy thu TNDN, vì theo hợp đồng giá cát đã gồm cước chở, nhưng tòa nói phạt như trốn thuế là chưa đúng, cùng lắm chỉ là khai sai.

    Vẫn hộ kinh doanh ấy, vẫn đống cát ấy, tờ nào mang tên chính người chở thì mức phạt nhẹ đi, tờ nào mang tên công ty chỉ bán hóa đơn thì tòa giữ mức phạt trốn thuế. Vụ này xử theo những văn bản đã hết hiệu lực, ngưỡng thanh toán khi đó còn là 20 triệu, nên tôi kể để thấy cơ chế, không để lấy mức phạt.

    Căn cứ
    Luật Thuế GTGT 2024, Điều 14Cần hóa đơn GTGT và chuyển khoản; thiếu chuyển khoản thì thuế ấy không vào chi phí.
    Nghị định 181/2025, Điều 26Từ 5 triệu đã có thuế phải chuyển khoản; nộp tiền mặt vào tài khoản bên bán không được.
    Nghị định 320/2025, Điều 9Chi từ 5 triệu phải chuyển khoản mới được trừ; mua của hộ nhỏ thì dùng bảng kê.
    Luật Quản lý thuế 2025, Điều 45Dùng hóa đơn của người khác hạch toán hàng mua vào, làm giảm thuế phải nộp: trốn thuế.
    Luật GTGT 2024 hiệu lực từ 01/7/2025, Nghị định 320/2025 áp dụng từ kỳ 2025, Luật Quản lý thuế 2025 từ 01/7/2026. Hóa đơn của người khác: Nghị định 254/2026.

    Tấm thẻ cho những khoản mua lớn

    Ba tấm thẻ trước nhìn vào tiền đi vào công ty, tài khoản nhận tiền, và hàng cho đi. Tấm này nhìn vào khoản mua. Anh/chị không cần soát hết mọi khoản, năm khoản lớn nhất mỗi tháng là đủ bắt phần lớn chuyện, vì chẳng ai đi xin hóa đơn cho một khoản hai triệu.

    Thẻ điểm chạm 4/9 · Bài 19Khoản mua lớn nhất tháng qua ba cửa chưa
    Nhìn vào
    Năm khoản mua lớn nhất trong thángMỗi khoản đặt ba tờ cạnh nhau: phiếu nhập kho hay biên bản nhận, hóa đơn, chứng từ trả tiền.
    Câu 1
    Ai giao hàng, ai làm việc?Xe của ai chở tới, ai ký phiếu giao. Đó là người bán thật, dù trên giấy ghi tên ai.
    Câu 2
    Hóa đơn có mang tên đúng người ấy?Tên người bán trên hóa đơn phải là người giao hàng, không phải một công ty ở đâu đó.
    Câu 3
    Tiền đi vào tài khoản của ai?Từ 5 triệu trở lên phải chuyển khoản, vào tài khoản đứng tên người bán trên hóa đơn.
    Câu 4
    Người bán không có hóa đơn thì sao?Hộ không quá 1 tỷ thì bảng kê, từ 5 triệu trong ngày thì chuyển khoản. Lớn hơn thì họ tự xuất.
    Lệch thì
    Ghi đúng người bán, không làm lại giấyKhoản đã trả tiền mặt để ngoài khấu trừ và chi phí. Không chuyển khoản bù, không đổi phiếu chi.
    Cách dùng: ngày khóa sổ tháng, kế toán in năm khoản mua lớn nhất kèm ba tờ, người chủ ngồi 10 phút với ba câu đầu.

    Thử với 60 giỏ quà của anh Hiếu. Giả sử mỗi giỏ chừng 1,2 triệu, cả lô 72 triệu, mua một lần. Người giao là mối quen, vậy là xong câu 1. Hóa đơn xin ở chỗ khác nên trượt câu 2, trả tiền mặt nên trượt luôn câu 3. 72 triệu ấy sẽ về 0 trên tờ quyết toán, y như sáu lô thép. Lối đúng thì có, và tấm thẻ chỉ ra ở câu 4. Nếu mối quen là hộ kinh doanh nhỏ, doanh thu không quá 1 tỷ một năm, kế toán lập bảng kê thu mua, anh Hiếu ký, tiền chuyển vào tài khoản của chính người bán. Nếu mối ấy lớn hơn thì họ phải tự xuất hóa đơn của mình. Còn một việc nữa đã nói ở Bài 18: 60 giỏ đem tặng đại lý là hàng biếu tặng, công ty anh Hiếu phải lập hóa đơn cho chúng và tính thuế như bán.

    Câu 2 cũng là câu để anh/chị nhìn lại chính các mối hàng quen của mình. Quý một người đã giúp mình từ hồi còn đi hàn thuê thì chẳng có gì sai, cái dở là để chị ấy lo luôn một thứ chị ấy không có, là tờ hóa đơn mang tên người khác.

    Trước khi gật đầu với một mối hàng rẻ

    1
    Hỏi người bán một câu trước lô đầu tiên: hóa đơn sẽ mang tên ai. Không phải tên người đang đứng trước mặt mình thì dừng ở đó.
    2
    Khi so giá, nhớ rằng giá "rẻ, hóa đơn chị lo" thường đi kèm chừng một phần tư giá trị lô hàng tiền thuế không được trừ. Còn tờ hóa đơn mang tên người khác thì rẻ mấy cũng không nhận.
    3
    Ghi thành quy định của công ty: khoản mua từ 5 triệu chuyển khoản vào tài khoản đứng tên người bán trên hóa đơn, quỹ tiền mặt chỉ chi dưới 5 triệu cho một người bán trong một ngày.
    4
    Mua của hộ nhỏ, người trồng, người đánh bắt không có hóa đơn thì báo kế toán trước để lập bảng kê, đừng để họ đi xin hóa đơn giùm.
    5
    Khoản nào đã lỡ trả tiền mặt thì để kế toán ghi đúng như đã xảy ra, đừng nhờ ai làm lại giấy.

    Hàng thật chỉ trả lời được một câu, là công ty có mua hay không. Khoản mua ấy có được trừ thuế hay không thì do ba cái tên trên phiếu giao, trên hóa đơn và trên chứng từ trả tiền, mà cả ba được quyết ngay lúc anh/chị chọn mối và chọn cách trả. Hôm đọc xong trang của chị Nhung, anh Toàn hỏi thêm một câu, nửa đùa nửa thật: còn tiền công mười mấy thợ hàn thời vụ anh vẫn phát tiền mặt mỗi tối thứ Bảy thì sao. Ở nhiều công ty, đó là khoản chi lớn nhất, và cũng là khoản dễ bị loại nhất. Bài 20 nói về nó.

    Mười bài này ứng với Module 3 của khóa Thuế & Kế toán cho Chủ doanh nghiệp, mở trong năm 2027.Xem bản đồ 48 bài→
    Bài trước: Bài 18. Khuyến mại, biếu tặng, chiết khấu, hàng mẫu: món quà nào đang để lại hóa đơn và thuế?
    Bài sau: Bài 20. Quỹ lương: vì sao khoản chi lớn nhất lại dễ bị loại nhất?
    Cả chuỗi: Bản đồ 48 bài Tư duy thuế cho Chủ doanh nghiệp
    Share. Facebook Twitter Pinterest LinkedIn Tumblr Email

    Related Posts

    Bài 20. Quỹ Lương: Vì Sao Khoản Chi Lớn Nhất Lại Dễ Bị Loại Nhất?

    Bài 18. Hàng Khuyến Mại, Quà Biếu, Hàng Mẫu: Món Nào Để Lại Thuế?

    Bài 17. Tiền Bán Hàng Về Tài Khoản Cá Nhân: Ai Đang Nhìn Thấy?

    • Popular
    • Recent
    • Top Reviews
    21/11/2026

    Bài 20. Quỹ Lương: Vì Sao Khoản Chi Lớn Nhất Lại Dễ Bị Loại Nhất?

    21/11/2026

    Bài 19. Trả Tiền Mặt, Xin Hóa Đơn: Khoản Mua Còn Gì Khi Quyết Toán?

    21/11/2026

    Bài 18. Hàng Khuyến Mại, Quà Biếu, Hàng Mẫu: Món Nào Để Lại Thuế?

    30/11/-0001

    Hướng dẫn xử lý Hóa đơn điện tử sai sót theo TT78 và NĐ123

    01/01/2019

    Chuyển tiếp Group Zalo – Mr Wick Kiểm toán

    15/11/2020

    KHOẢN TIỀN SAU KHI CHỦ CÔNG TY TNHH MTV NHẬN ĐƯỢC TỪ LỢI NHUẬN SAU THUẾ CÓ PHẢI KHẤU TRỪ THUẾ TNCN KHÔNG?

    15/11/2020

    KHOẢN TIỀN SAU KHI CHỦ CÔNG TY TNHH MTV NHẬN ĐƯỢC TỪ LỢI NHUẬN SAU THUẾ CÓ PHẢI KHẤU TRỪ THUẾ TNCN KHÔNG?

    14/05/2021

    CHI TRẢ TIỀN LƯƠNG CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG BÁN THỜI GIAN CÓ PHẢI KHẤU TRỪ THUẾ TNCN KHÔNG?

    15/11/2020

    QUY ĐỊNH CHI PHÍ VÉ MAY BAY ĐƯỢC TRỪ KHI TÍNH THUẾ TNDN MỚI NHẤT NĂM 2021.

    face book
    Liên kết Website
    • Cục Thuế
    • Diễn đàn Thuế
    • Hộ Kinh Doanh
    • Thuế TP. Hà Nội
    • Thuế TP. Hồ Chí Minh
    • Kế toán trưởng Việt Nam
    • Tìm việc Kế toán miễn phí
    • Cộng đồng Hỏi đáp BHXH
    • Chủ đề hỏi đáp trên Group Zalo
    Quảng cáo
    face book face book
    About
    Mr Wick Kiểm toán | Phân tích Thuế, Kế toán, BHXH

    Đào tạo Tài chính & Kế toán chuyên sâu

    We're social, connect with us:

    facebook Tiktok youtube
    Popular Posts
    15/11/2020

    KHOẢN TIỀN SAU KHI CHỦ CÔNG TY TNHH MTV NHẬN ĐƯỢC TỪ LỢI NHUẬN SAU THUẾ CÓ PHẢI KHẤU TRỪ THUẾ TNCN KHÔNG?

    14/05/2021

    CHI TRẢ TIỀN LƯƠNG CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG BÁN THỜI GIAN CÓ PHẢI KHẤU TRỪ THUẾ TNCN KHÔNG?

    15/11/2020

    QUY ĐỊNH CHI PHÍ VÉ MAY BAY ĐƯỢC TRỪ KHI TÍNH THUẾ TNDN MỚI NHẤT NĂM 2021.

    Công Cụ Hữu Ích

    Công cụ chuyển đổi lương NET sang GROSS 2026

    So sánh thuế Hộ kinh doanh vs Công ty 2026

    Bảng Tin Tuyển Dụng Kế Toán

    Tra cứu quan hệ liên kết Điều 5 NĐ 255/2026

    © 2026 Mr Wick Kiểm toán. Mọi nội dung thuộc bản quyền tác giả.
    Email: [email protected] · Hotline: 0936 709 396 · Zalo: 0353 969 622

    \n

    • Feedback

    Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.